ΙΔΡΥΣΗ:

(Τα Λιβάδια 1533) Ιδρύθηκαν επί Ενετοκρατίας τον 13ο αιώνα και λεγόταν Λεβεντοχώρι ή Καπετανοχώρι. Οι Τούρκοι δεν κατοίκησαν ποτέ στο χωριό, έκαναν όμως επιδρομές πολλές, μάλιστα σε κάποια από αυτές οι κάτοικοι κατάφεραν να σκοτώσουν όλους τους Τούρκους. Τότε ένας πασάς ήρθε με πολυάριθμο στρατό, έκαψε το χωριό, χωρίς όμως να καταφέρει να εξοντώσει τους επαναστάτες (αφού το προηγούμενο βράδυ είχαν διαφύγει στις εγγύς βουνοκορφές). Βλέποντας το ολοκληρωτικά κατεστραμμένο χωριό το παρομοίασε με λιβάδια. Από τότε πήρε και την ονομασία του, την οποία διατηρεί μέχρι και σήμερα.
Το 1866 πολέμησαν και σκοτώθηκαν 60 χωριανοί στο Ολοκαύτωμα του Αρκαδίου

Oι Λιβαδιώτες συμμετείχαν στην Eπανάσταση του 1866 και στο χωριό τους συνήλθε η Γενική Συνέλευση των Kρητών (Σεπτέμβριος 1868), η οποία υπέγραψε ψήφισμα προς τις Mεγάλες Δυνάμεις. Τα Λιβάδια, με 1.200 κατοίκους που υπήρξαν έδρα προσωρινής κυβέρνησης το 1868 και που έχουν αναδείξει άνδρες περήφανους και καστροπολεμάρχους
Απο τά τα χρόνια της Ναζιστικής λαίλαπας συγκροτήθηκαν αντιστασιακές ομάδες, οι οποίες έβρισκαν καταφύγιο στις δύσβατες κορυφές του Ψηλορείτη. Οι κάτοικοι του Ψηλορείτη πλήρωσαν με αίμα τη συμμετοχή τους στην Εθνική Αντίσταση. Στη θέση Γουρνόλακος, νότια από τα Λιβάδια Μυλοποτάμου εκτελέστηκαν 32 άνδρες από την ευρύτερη περιοχή.

Το 1583 το χωριό είχε 669 κατ., το 1881 είχε 473 Χριστιανούς, ενώ το 1868 ήταν έδρα προσωρινής κυβέρνησης για 6 ημέρες. Το 1891 τα Λιβάδια είχαν 1215 κατοίκους και η κοινότητα 1513.

Ο Φραγκίσκος Μπαρότσης, ο επιφανής λόγιος της Βενετοκρατίας, στην Περιγραφή της Νήσου του Χάνδακα, καταγράφει για πρώτη φορά στα 1577 μεταξύ των χωριών του Μυλοποτάμου και τα Λιβάδια. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1583, ο Πέτρος Καστροφύλακας στην απογραφή τῶν χωριών και οικισμών τῆς Κρήτης, αλλά και ο Βενετός μηχανικός Φραγκίσκος Βασιλικάτα το 1630, αναφέρουν τα Λιβάδια με πληθυσμό που ξεπερνούσε τους 650 κατοίκους. Αλλά και στις γνωστές απογραφές της Οθωμανικής περιόδου (1671, 1881) απαντάται με συνέχεια ο μεγάλος, ορεινός οικισμός των Λιβαδίων. Η περαιτέρω πληθυσμιακή και παράλληλα, οικονομική, πρόοδός του θα αρχίσει από τις αρχές του 20ου, με την απελευθέρωση της Κρήτης από την οθωμανική κυριαρχία, αρχικά ως κοινότητα του ευρύτερου δήμου Γαράζου (1900, με 528 κατοίκους) και λίγα χρόνια μετά, ως έδρα ομώνυμης Κοινότητας (1920 έως 1981, με 946 κατοίκους).

Η οικονομία των Λιβαδιών, που αιτιολογεί και την πληθυσμιακή τους δυναμική, στηρίζεται κατά κύριο λόγο, στον κτηνοτροφικό τομέα, αλλά και στον γεωργικό και εν μέρει και στον βιοτεχνικό (παραδοσιακή υφαντουργία).

Στη νεώτερη κρητική ιστορία, οι Λιβαδιώτες συμμετείχαν ενεργά σε όλες τις επαναστάσεις του 19ου αιώνα ενάντια στην οθωμανική κυριαρχία, με αποκορύφωμα τη Μεγάλη Επανάσταση του 1866-1869.

Ο οπλαρχηγός των Λιβαδίων με την καταγωγή από τα γειτονικά Χελιανά, Ιωάννης Σωπασής ή Κούβος, πραγματικός χαΐνης του Μυλοποταμίτικων βουνών, συμμετείχε στο κίνημα του Μαυρογένη το 1858, ενώ αυτόν θα εμπιστευτεί η Επαναστατική Επιτροπή Ρεθύμνου για να ανακουφιστεί ο Μέσα Μυλοπόταμος από την αγριότητα και την αυθαρεσία των τοπικών Οθωμανών αρχόντων και των Τουρκοκρητών συνεργατών τους.

Κορυφαία στιγμή της συνεισφοράς των κατοίκων του Λιβαδιώτικου αόρι στους αγώνες για την απελευθέρωση της Κρήτης από τους Τούρκους υπήρξε η συμμετοχή σώματος 45 αγωνιστών από τα γύρω χωριά Λιβάδια, Κράνα, Ζωνιανά, με επικεφαλής τον Ιωάννη Σωπασή ή Κούβο, στην πολιορκία και στην εθελοθυσία του Αρκαδίου ( 7-11 Νοεμβρίου 1866).

Δύο χρόνια αργότερα, τον Σεπτέμβριο του 1868, θα συγκεντρωθούν στα απόρθυτα Λιβάδια, οι πληρεξούσιοι του επαναστατημένου Κρητικού λαού, για να αποφασίζουν για την περαιτέρω πορεία της Επανάστασης, που βρισκόταν σε κρίσημο σημείο.

Εκεί, θα συνταχθεί και το γνωστό ως ψήφισμα της Ηγεμονίας, με το οποίο η Γενική των Κρητών Συνέλευση, υποχωρώντας από το αρχικό αίτημα της Επανάστασης για άμεση Ένωση με την Ελλάδα, ζητούσε την εγκαθίδρυση Αυτόνομης Ηγεμονίας με την εγγύηση των Μεγάλων Δυνάμεων.

Θα περάσουν άλλα 30 χρόνια αγώνων (1868-1898) σε όλα τα πεδία, στρατωτικό-πολιτικό-διπλωματικό, για να απελευθερωθεί η Κρήτη και εκπληρωθεί το βασικότερο αίτημα της Γενικής Συνέλευσης των Λιβαδίων για την Αυτόνομη Ηγεμονία της Κρητικής Πολιτείας, το τελευταίο στάδιο πριν από την ολοκλήρωση του εθνικού σκοπού, την Ένωση με την Ελλάδα.

Και στην τελική αυτή προσπάθεια, αλλά και στους κοινούς αγώνες που θα ακολουθήσουν με την υπόλοιπη Ελλάδα, Βαλκανικοί- Α΄ και Β΄ Παγκόσμιος, Αλβανικό Μέτωπο, Γερμανική κατοχή- Εθνική Αντίσταση, τα Λιβάδια και τα γύρω χωριά του ορεινού Μυλοποτάμου, θα έχουν τη δική τους ξεχωριστή και βαριά συμμετοχή στους εθνικούς αγώνες για την ελευθερία.

Go to top